SON DAKİKA

Soma Olay Gazetesi
Halis Adıbelli

ÇERKEZ OSMAN EFENDİ

ÇERKEZ OSMAN EFENDİ
Bu haber 14 Mayıs 2020 - 12:10 'de eklendi ve 2.091 kez görüntülendi.

Soma Belediye Reisi 1916 -1920

Soma Kuva-yı Milliye Heyeti Kurucu Üyesi,

15/16 Mayıs 1919

4. Balıkesir Kongresi Soma Delegesi,

19-21 Kasım 1919

Soma Belediye Başkanı Çerkez Osman Efendi 1919

              Asıl adı Osman Fevzi AYDOĞDU olan Çerkez Osman Efendi; Kafkasya’dan göç eden ŞapsığÇerkezlerinden  İshak Efendi’nin oğlu olarak 1874 yılında Soma’da dünyaya geldi.  Annesi Hafize Hanım’dır.

              Tarım ile uğraşan Osman Efendi’nin  kültürlü, hitabetli ve hafızlık düzeyinde dini bilgiye sahip biri olduğu biliniyor.

              İzmir’in 15 Mayıs 1919 tarihinde Yunanlılar tarafından işgal edildiği haberi üzerine Soma halkının katılımıyla belediye binasında yapılan toplantı sonucunda; Yunan işgaline karşı silahlı direniş kararı alınır. Bu amaçla yapılacak çalışmaları yürütmek için Çerkez Osman Efendi, Hacı Raşid Efendi ve Bakırlı Hafız Hüseyin Efendi’den oluşan Soma Kuva-yı Milliye Heyeti kurulur. Çerkez Osman Efendi’nin belediye başkanı olması nedeniyle, Hacı Raşid Efendi’nin heyete başkanlık etmesi uygun görülür. Toplantı sırasında halktan toplanan yardımlarla 150 kişilik bir müfreze kurularak Teğmen Niyazi (Erakıncı) Bey’in emrine verilir.

             Yunan işgalini önlemek amacıyla silahlı direniş kararı alan Batı Anadolu’daki tüm kuva-yı milliye heyetlerini tek çatı altında birleştiren Balıkesir Redd-i İlhak Heyeti, cephelerin durumunu görüşmek üzere; tüm kaza ve vilayet temsilcileriyle düzenli olarak toplantılar yapar, kongreler düzenler. Çerkez Osman Efendi; 19-21 Kasım 1919 tarihleri arasında düzenlenen ve ‘eğer müstevliler (işgalciler) kendiliklerinden çekilip gitmezlerse, biz onları Anadolu’dan def’ edinceye kadar çarpışacağız’, kararının alındığı 4. Balıkesir kongresine Soma delegesi olarak; Öğretmen Ali Rıza Bey ve Dava Vekili Bergamalı Hasan Bey ile birlikte katılır ve tutanağa Belediye Reisi Osman Efendi olarak imza atar (2)

              Soma halkının da büyük fedakarlıklarda bulunduğu İzmir Şimal mıntıkasının kuva-yı  milliye birlikleri, Yunan ordusunun Anadolu içlerine ilerleyişini tam bir yıl durdurarak; bağımsızlığa giden yolu aydınlatmışlardır.

               Soma Kuva-yı Milliye birlikleri; Yunanlıların 22 Haziran 1920 tarihindeki büyük saldırısı karşısında tutunamayarak Beyce yönünde geri çekilince Soma 24 Haziran 1920 tarihinde Yunan askerleri tarafından işgal edilir.

             Çerkez Osman Efendi işgal üzerine görevden ayrılır ve ailesini de  bir kağnı arabasına bindirerek tedbiren yine bir Çerkez köyü olan Balıkesir’in Demirkapı köyüne gönderir.

             Devletin esaret halkın ise sefalet içinde yaşadığı sıkıntılı bir dönemde belediye başkanı seçilen Çerkez Osman Efendi hem devleti ve hem de halkı için her türlü fedakarlığı yapacak kadar yurtsever bir insan olduğu gibi; yıllar sonra kapısına dayanıp, kendi reisliği döneminde belediyeden  alacağını alamadığını söyleyen kişiye de hemen damdaki ineğini satıp parasını ödeyecek kadar da sorumluluk sahibi bir insandır.        

            Cumhuriyetten sonra tüm kuva-yı milliyeciler gibi yaşadıklarının lafını bile etmeden kendi halinde sessiz sedasız yaşayan Çerkez Osman Efendi, soyadı kanunundan sonra Aydoğdu soyadını alır.

     (Fotoğraflar: Belma BAYSAL)

              Özgürlük ve bağımsızlık kıvılcımlarının atıldığı kuva-yı milliye direnişine belediye başkanı olarak verdiği destekle Somalıları gururlandıran ve onurlandıran Çerkez Osman Efendi; 22 Kasım 1944 tarihinde Hakk’ın rahmetine kavuşur.

              Allah (cc) rahmet eylesin. Ruhu şad mekanı cennet olsun.

              Mezarı İkiz kulelerinin hemen karşısında, Bülent Ecevit parkının olduğu yerde kaldı.

              Soma’nın köklü ailelerinden Hacı İsmail Ağaların Fatma Hanım ile evli olan Çerkez Osman Efendi’nin Ahmet Sacit, Emine Sacide ve Rusuhi Aydoğdu adında üç çocuğu olur. Bu çocuklarından Ahmed Sacid Aydoğdu terzi, Rusuhi Aydoğdu ise Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Fakültesi’nden mezun olarak memuriyete başlar ve  1998 yılında Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Başkanı seçilir.

(Fotoğraflar: Osman Bülent Aydoğdu)

                Çerkez Osman Efendi’nin çocukları Hakk’ın rahmetine kavuşmuştur. Torunlarından ise E.L.İ’den emekli Osman Bülent AYDOĞDU, Halk Bankası Soma şubesinden emekli Belma BAYSAL ile TEK’ten emekli Hafize Belkıs YILDIRIMOĞLU halen Soma’da yaşamaktadırlar.

                Bir yıldan fazla bir süre Cinge cephesinde Yunanlılara direnen Somalı Kuva-yı Milliyecilerin mezarları kayboldu, isimlerinin ve hatıralarının da kaybolmaması ve aziz ruhlarına bir fatiha okunmasına vesile olabilmek arzusuyla yaptığımız bu çalışmada, emeği geçenlere teşekkür ederim. Tüm bu çalışmalar boyunca Çerkez Osman Efendi’nin aile efradı ile ilgili ulaştığım bilgileri çizelge üzerinde sunuyorum.

                Yunanlıların İzmir’i işgali üzerine 15/16 Mayıs 1919 tarihinde kurulan Soma Kuva-yı Milliye (Redd-i İlhak) Heyeti’nin kuruluşunun bugün 101 yılı;

                Devletimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk başta olmak üzere bu kutsal vatan toprağına emek vermiş, can vermiş tüm kahramanlarımızı rahmet ve şükranla anarım.

                Allah (c.c) devletimizi daim, milletimizi kaim eylesin.

Açıklamalar:

  1. İhsan KUTLUSOY; Soma 1971, Soma işgal altında iken Belediye Başkanı Avukat Hilmi Bey idi.
  2. Mücteba İLGÜREL; Balıkesir Kongeleri Atatürk Araştırma Merkezi 1999
  3. Osman Bülent AYDOĞDU :  Kaynak kişi,  Çerkez Osman Ef. torunu
  4. Belma BAYSAL                 :  Kaynak kişi,  Çerkez Osman Ef. torunu
  5. Çerkez İshak Efendi, 1860’lardaki büyük Çerkez göçü ile Soma’ya gelmiş olabilir.

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT
YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.
POPÜLER FOTO GALERİLER
SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER
mersin escort | escort mersin | mersin escort bayan | mersin bayan escort | +18 film izle |