Soma Olay Gazetesi

SOMA‘DA YUNANLARA NASIL KARŞI KONULDU ?

SOMA‘DA YUNANLARA NASIL KARŞI KONULDU ?
Bu haber 13 Eylül 2017 - 12:03 'de eklendi ve 36 kez görüntülendi.

( Mustafa Küçükkayapalı’nın kaleminden ) SOMA‘DA YUNANLARA NASIL KARŞI KONULDU ?
Zaman zaman şu soru sorulur: “İzmir 9 Eylül ‘de kurtulduysa Soma neden ayın 9 ‘undan sonra 13 ‘ünde kurtuldu?”
Soma gibi 9 ‘undan sonra kurtarılan yörelerimiz vardır. Bunlardan bazıları Bursa, Kırkağaç, Bergama, Dikili, Çeşme, Seferihisar, Lapseki, Urla, Ayvalık, Çeşme, Sivrihisar, Emirdağ… Daha pek çok belde.
İzmir 15 Mayıs 1919 Perşembe günü işgal edilince Soma ‘da o akşam bu işgali reddeden cemiyet oluşturulur. Gelişen olaylarla Mustafa Kemal Paşa ‘nın daha sonra 26 Haziran 1926 ‘da Bornova Ziraat Mektebinde övdüğü Cinge Cephesi ‘nin temelleri atılır.
Düşmanı 13 ay oyalayan Cinge Çephesi çemberde kalma tehlikesiyle karşılaşıp dağılınca, Soma İzmir ‘den 1 yıldan fazla bir zaman sonra 24 Haziran 1920 Perşembe günü Yunan işgaline uğrar. Yaklaşık 27 ay Yunan işgali altında kalan Soma ‘da Yunanlara karşı konulur.
AVNİ ALTINER sahibi olduğu Bakış dergisinde işgal günlerini şu şekilde anlatıyor:
“Soma Numune mektebine girmiştim. Mustafa Kâşif Bey Müdürümüzdü. Zeki Bey, Nafi Bey, Fevzi Bey gibi hocalarımız vardı. Büyük bir salonda 100 kişi idik. Müdür Mustafa Kâşif Beyden elifbâ ile yazı öğrendik. 40 kişi ikinci sınıfa geçtik.
Her akşam okuldan ayrılırken tabur olur: “Padişahım çok yaşa” diye bağırır öyle dağılırdık. Öğleyin pencerelerde çifte ezanlar okunur, sonra Müftü Osman Efendi talebeye namaz kıldırırdı” … Yunanlar İzmir ‘e girmiş yakarak yıkarak ilerlerken Soma ‘ya Bergama muhacirleri dolmuştu.
Yunanlar Menemen ve Bergama ‘da katliam yapınca Soma köylerinden toplanan sivil halk ilerleyen Yunan ordusunu Cinge köyü tepelerinde durdurdu.
Bu şekilde oluşan Cinge cephesine Kurmay Yüzbaşı Kemal Bey (Em Korgn. Kemal Balıkesir 1889-1988) kumandan oldu ve Soma ‘da da Kuvay’ı Milliye heyeti kuruldu.
Soma Kuvay’ı Milliye heyeti Mustafa Kemal Paşa ‘dan ve Büyük Millet Meclisinden para, asker ve silah ister. Gelen telgraf cevabında da “Ziraat Bankasında bulunan parayı alın, Köylerden hayvan, zahire alın, zabıt tutun. “Kurtuluştan sonra ödenecek ” diye makbuz bırakın” denir. “(Ancak yazılı belge sunmuyor)
Avni Altıner anılarında Yunanları Numune mektebinde Türkçe bilen eczacı Manol’un yol göstermesiyle Yunan kumandanların Kur’an-ı Kerimlerine ve okullarına nasıl eziyet ettiğini, okullarının kapatıldığını anlatıyor.
Bunun üzerine büyük ağabeylerinin teşvikiyle gece bazı Rum evlerinin camlarını çerçevelerini taşlarla indirerek intikam aldıklarını ve bunun üzerine ertesi gün müdürlerinin ve öğretmenlerinin Yunan karakoluna çekildiklerini, kendilerine ise avuçlarına şiddetle cetvel vurulduğunu ekliyor. Hem de büyüklere birkaç kez küçüklere iki kez vurulma ayrıntılarını da hatırlıyor..
Okulları bir ay sonra açılınca Müdür Kâşif Beyin şanlı tarihten bahsederek duygu yüklü konuşmasıyla kendilerini teselli ettiğini; Kâşif Bey’in sözünü tam ve derin tasavvufi bir yaklaşımla “Bu da geçer” diyerek bitirdiğini anlatıyor
Nihayet Kasaba ve köyleri yakarak geri çekilmeye başlayan Yunan ordusu 6/7 Eylül 1922 akşamı geceyarısı saat 02.00 ‘dan ibaren de Soma ‘yı terk etmeye başlar. Yunan askerleri geri çekilme esnasında tüm Ege ‘de olduğu gibi Soma’yı da ateşe verirler.
Yunanların Soma ‘yı terk etmeye başladığı 6/7 Eylül 1922 gecesinden Türk ordusunun Soma ‘ya girdiği 13 Eylül 1922 Cumartesi gününe kadar Soma ‘da kaos ortamı yaşanır. Ancak, Soma ‘da Bulgurcu Efe, Kırkağaç ‘ta Bakırlı Mustafa Efe kızanlarıyla birlikte geçici olarak düzeni sağlarlar.
Soma ‘ya ilk giren Türk Birliğinin komutanı Avni Altıner ‘in yazdıklarına göre Ömer Bey, Soma kitabına göre Yüzbaşı Tevfik Bey ‘dir. Bunun her ikisi doğru olabilir. Çünkü bu komutanların farklı birliklerin komutanları olma olasılığı yüksektir.
(Kaynak: Avni Altıner (1913-1986) Bakış Mecmuası cildinin 813. sayfası. Kitap sn. Mustafa Topçu’dadır.)
Fotoğraf: Sn. Rıfat Tanju Usuloğlu

Etiketler :
HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT
YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.
POPÜLER FOTO GALERİLER
SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER