Soma Olay Gazetesi

AKCİĞER KANSERİ VE YAŞAM

AKCİĞER KANSERİ VE YAŞAM
Bu haber 06 Aralık 2019 - 11:38 'de eklendi ve 148 kez görüntülendi.

              Kanser  tanımı dokuları oluşturan hücrelerin kontrosüz çoğalması olarak tanımlanır. Kontrolsüz çoğalan hücre bulunduğu organa özgü semptomlar verir. Akciğerde olduğu zaman ; öksürük, kanlı balgam, hırıltılı soluma, nefes darlığı ve göğüs ağrısı semptomlarından biri veye birkaçı beraber olabilir. KOAH hastalarında görülen öksürük karekterindeki değişiklik  ve veya nefes almayla ortaya çıkan göğüs ağrısı  hasta sigara da içiyorsa akciğer kanseri yönünden uyarıcı olmalıdır.

            Vücutta kanser nasıl oluşur? Kanserin oluşumu hakkında çok teoriler ileri sürülmüştür.Ben burada bugün en fazla kabul edilenden bahsedeceğim.Hücre patolojisinin anlaşılması için önce normal hücre yaşamının bilinmesi gerekir. Bu konuda en ciddi çalışma 1961 yılında Hayflick adında bir bilim adamının çalışmasıdır. Bu çalışma sonunda hücre  belirli sayıda bölünmeden sonra (pasajlama denmektedir) bölünmelerin durduğu ve bir süre  bölünmeden yaşamaya devam ettiği tesbit edilmiştir.  Bölünmelerin durduğu safhaya Hayflick limiti yada mortalite faz1 safhası denir. Bölünmeden geçen süreye yaşlanma dönemi denir. Ve daha sonraları hücrelerin kendiliğinden öldüğü tesbit edilmiştir ki bu safhaya  mortalite faz2  safhası denir.Burada yeni bir soru sorulabilir.Bu hücrelerin bölünmesi  herhangi bir mekanizmaya bağlı mı oluşmaktadır. Evet.İnsanda anne karnındaki dönemde vücutta bulunan telomeraz geninin yarattığı telomeraz enzimi sayesinde olmaktadır.  Çocuk anne karnında bu enzim sayesinde hücrelerinin 15 bin-20 bin  arasında bölünebileceği kotlanmaktadır.   Çocuk doğduğunda bu gen körelmektedir, ve yaşamı boyunca  birdaha aktif hale geçmemektedir. Çocukluktaki enzimin etkisi kişide 60 yaşına kadar devam etmektedir.  Bu yaştan sonca canlıda yaşlılık başlamaktadır. Bir insanda 46 kromozom vardır ve her kromozomum iki ucunda DNA  tekrarından oluşan 6 molekül yapısında 92 telomer  vardır.Bu telomerler  kromozom bütünlüğünü ve  genomik stabiliteyi sağlar. İşte ,işin  can alıcı noktası buradadır.   .Canlıda yaşam devam ederken  hücre bölünerek   canlılığını devam ettirmekte ve bölünürken telomerlerin boylarında kısalmalar olmaktadır. 60 yaşına gelindiğinde bölünmeler durmakta  ve telomerler kısalamadığı için  gen kontrollerini tam yapamamaktadır ve kromozomlarda  kopmalar olmaktadır.Bu kopan yerlere DNA  parçacıkları veya başka moleküllerin  bağlanması olmaktadır.  Hüce farklı bir hüce formatını aldığı için  körelmiş olan telomeraz geni tekrar aktive olmaktadır ve hücreyi konrol altında tutmak için  fazladan telomeraz enzimi salgılanmaktadır. O yüzden kanserli vakalarda kanda telomeraz enzimi fazla bulunmaktadır.Bu gün kanser tedavisinde telomeraz enzimi üzerinde çok çalışma vardır.

       Bu çalışmalar bilim dünyasında araştırmacılarına  1938,1965,1984,1999, 2000, 2003,2004 , 2005 ve 2009  yıllarında nobel ödülü kazandırmışlardır.

       Buradaki bilgiler bizlere kanser ve yaşam felsefesi açısından  bir sürü öngörü vermiştir:                

         1-Telomer geni doğum öncesi annede telomraz enzimini salgılayarak  canlılnın oluşmasını ve yaşamının ömrünü belirlerken daha sonra  aynı gen, kanserin oluşmasında rol almaktadır. Yani her canlı insan doğarken kanser olma potansiyeli ile doğmaktadır.Tek yol telomerlerin çabuk bölünmesini önlemektir.Hesap edilmiş ;bir isanın potansiyel ömrü ergenlik yaşının 6 ile  çarpımına denk gelmektedir.

       2- Yaşlanmada, telomer boyunun kısalması söz konusu olduğuna göre bu bölümeyi yavaşlatırsak ömrü uzatabilirmiyiz düşüncesi doğmuştur. İnsanlarda bugün için ömür 80-90 yaş arasındadır.Omega 3  yağından zengin diyet telomer  bölünmesini yavaşlatmakta yani ömrü uzatmaktadır. Buna mukabil karbonhidrat ağırlıklı beslenme telomer  bölünmesini hızlandırmakta . Ömrü 7-8 yıl kısaltmaktadır. .Sigara yine ömrü 6-7 kısaltmaktadır.Sigaradaki 3-4 benzpolanyum210 isimli molekülün deneysel olarak akciğer kanserinden sorumlu olduğu 1978 yılındaki yayınlarda  gösterilmiştir.

       3-Yaşlanmayla kanser riski  ortaya çıkmaktadır. Özellikle sigara (Akc.kanserinin %85 nedeni) ,  ve kirli havalı yerde yaşamak kansere  risk oluşturmaktadır.

        4- Gıdaların bozulmasını önleyen katkı maddeli yiyeceklerden sakınmak. Etleri en az işlemden geçer halde yemek kanser riskini azaltmakta ve ömrü uzatmaktadır

        Akciğer kanseri nasıl teşhis edilir? Hastanın  sigara içme öyküsü , şikayeti ve muayenesinden sonra akciğer filmi ve tomografisinin çekilmesi gerekir. Bu sonuçlardan sonra bronkoskopik yolla  yada perkutan iğne biyopsi yoluyla doku tanısı gerek. Yayılmayı incelemek için PET sintigrafisi çekilmesi gerek. Doku tanısı tedavide yol göstericidir. Eğer küçük hücreli cins bir tümör ise kemoterepi ve radyoterapi önce düşünülmektedir. Eğer non-küçük hücreli tümör ise  bunlarında cinsleri vardır ve evrelendirme yapılır.Evre1 ve2 de önce cerrahi yaklaşım sonra kemoterapi ve radyoterapi düşünülür. Evre3-4 de  sadece radyoterapi ve kemoterapi  düşünülür.

     Ancak en önemli tedavi yolu sigarasız , kirli havasız, katkılı gıdalardan az ve balığı bol  gıdalı bir yaşam sürmektir.

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.

POPÜLER FOTO GALERİLER
SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER