SON DAKİKA

Soma Olay Gazetesi
Halis Adıbelli

SOMALI ALİMLER

SOMALI ALİMLER
Bu haber 24 Kasım 2016 - 9:55 'de eklendi ve 277 kez görüntülendi.

SOMALI ALİMLER
Mehmet Cemil Efendi
Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde Şeyhülislamlık Makamı tarafından, kadı, naib,vaiz, dersiam ve müderris gibi memurlara ait Sicil Ahval Defterleri ile kimlik bilgileri, gördükleri eğitim, memuriyete başlama, ayrılma, icazetnamaleri ve emekli oluncaya kadar gerekli tüm bilgilerin yer aldığı Tercüme-i hal (özlük) dosyaları tutuluyordu. Bu işlerle ilgilenen birimler ve arşivler oluşturulmuştu. Cumhuriyetle birlikte Şeyhülislamlık makamı da günümüz Diyanet İşleri Başkanlığına dönüştürüldü.
Yazar Sadık ALBAYRAK ,(1) Diyanet İşleri Başkanlığı Şer’iyye Sicilleri Arşivi’nde yaptığı sekiz senelik bir çalışma sonucu; rutubetli odalarda ve tozlu raflarda unutulmaya terk edilmiş binlerce sicil dosyası arasından 2845 alimin hal tercümesini yazarak gün ışığına çıkarır. Bu alimler arasında Somalı olarak anılan üç alim vardır. İşte bizde bu eserden ilham alarak, doğdukları topraklarda artık unutulmuş olan bu alimleri; kalmışsa eğer doğdukları evi, geride kalan aile efradını ve mezarlarını, kısacası onlardan ne kaldıysa, bularak onları, okuyucularımıza tanıtmak ve hatıralarını yaşatarak yad etmek amacıyla bu çalışmayı yaptık.
Eksiklerimizin ve yanlışlıklarımızın hoş görülmesi ve bu değerli alimlerle ilgili varsa bilgilerinizi bizimle paylaşılarak yardımcı olmanız dileğiyle.
MEHMET CEMİL EFENDİ (Somalı) 1285 (1869) -?
Balıkesir Darü’l Hilafeti’l Aliye Müderrisi
Balıkesir Kuva-yı Milliye Heyeti Merkeziye Azası

cemil efendi 1
Balıkesir Kuva-yı Milliye Heyet-i Merkeziye Azası Somalı Hacı Hafız Cemil Efendi
Bu resim Zekeriya ÖZDEMİR’in Milli Mücadelede Balıkesir Cepheleri 2001 isimli kitabından alınmıştır .

Çerkez muhacirlerinden Abdullah Efendi’nin oğlu olarak 1285 (1869) tarihinde Soma Akçaavlu köyünde doğmuştur. (1)
İlk eğitimini Akçaavlu köyündeki mahalle mektebinde alır .
1301 (1895) tarihinde 16 yaşında iken Soma Cuma Mahallesindeki Orta Camii Medresesine gider. Buradan 1305 (1889) tarihinde ayrılarak Aydın ve Balıkesir’deki medreselerde eğitim görür ve son olarak Balıkesir Alaybey Medresesinden 1312 (1894) tarihinde 25 yaşında iken icazet alır. Balıkesir’deki bir çok medresede müderrislik yapar. (1)*
Balıkesir’de kurulan ve 1915 – 1916 eğitim öğretim yılında açılışı yapılan Balıkesir Dar’ül Hilafeti’l Aliyye Medresesinde Sarf ve Lügat-ı Arabiyye müderrisliği yapar. Medresenin Şube Müdürlüğü tarafından Meşihat makamına sunulan ders çizelgesinde; Sarf ve Lügat-ı Arabiyye derslerini ulemadan Somalı Hacı Hafız Cemil Efendi’nin, Türkçe derslerini ise yine ulemadan Abdulgafur Hoca’nın, ….. vereceği arz edilmiştir.(2)
Yunanlıların İzmir’i işgaline ve Batı Anadolu’da Türk milletine yaptığı zülümlere karşı direnişe geçmek için, Balıkesir halkının çoşkun katılımıyla 18 Mayıs 1919’da Alaca Mescid’de yapılan tarihi toplantıya, Mehmet Cemil Efendi’nin katılıp katılmadığı kesin olarak bilinmiyor; toplantıya katılan 41kişi arasında Abdüsselamzade Cemil Efendi ismi vardır, başka da Cemil Efendi ismi yoktur, ancak devamında 19 Mayıs 1919 tarihinde yapılan toplantıya katılır ve yapılan görev dağılımı sonucu Mehmet Cemil Efendi; Balıkesir Kuva-yı Milliye Heyet-i Merkeziye azası olarak görevlendirilir ve ismi Karar Defterine Cemil Efendi olarak yazılır. Medreseden çalışma arkadaşı olan Abdulgafur (Iştın) Hoca ise Ayvalık ve Edremit bölgesine gidecek heyette görevlendirilir. (3)
Zamanla saygın bir müderris olan Mehmet Cemil Efendi’nin Yunan ordusunun Balıkesir’i işgal ettiği 30 Haziran 1920 tarihine kadar Balıkesir’de müderrislik yaptığı biliniyor ancak sonraki yaşantısı şimdilik pek bilinmiyor.
Akçaavlu köyünde herhangi bir aile efradını bulamadığımız gibi Soma’da da onu bilen ya da adını duyan birine denk gelemedik. Tüm bunlardan Hacı Hafız Mehmet Cemil Efendi’nin; o günün koşulları gereği Soma’ya pek gelip gitmediği, bu nedenle Soma’da pek tanınmadığı anlaşılmaktadır. Onu Balıkesir’de aramak daha doğru olacaktır.
Eğitim alanında çok büyük hizmetler yapmış ve kuva’yı milliyeye hareketine emek vermiş bir alimin; aile efratları ve hemşehrileri tarafından unutulmuş olması, ne kadar üzücü !
Allah (c.c) rahmet eylesin.
Eğitim; bir milletin geleneği, dili kültürü ve tarihi gibi kesintisiz bir şüreçtir. Osmanlı Devletinde eğitim hizmeti, muallim , dersiam ve müderrisler tarafından verilmekteydi.
Bu kutsal vatanın aydınlık geleceği için; yurdun dört bir yanına eğitim ışığını götürmeye çalışırken hain terör odakları tarafından görevinin başında şehit edilen öğretmenlerimiz başta olmak üzere, bizden yıllar önce eğitime hizmet vermiş öğretmenlerimizi rahmetle anar, tüm öğretmenlerimizin 24 Kasım öğretmenler gününü kutlarım.
Kaynakça:
(1*) Sadık ALBAYRAK, Son Devir Osmanlı Uleması Milli Gazete Yay.1980 Cild 3 s.145
(2) Nesimi YAZICI, Son Dönem Taşra Medreseleri Üzerine Bazı Düşünceler
(3) Zekeriya ÖZDEMİR, Milli Mücadele Yıllarında Balıkesir Cepheleri Ankara 2001 s.105

Etiketler :
HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.

POPÜLER FOTO GALERİLER
SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER
mersin escort | escort mersin | mersin escort bayan | mersin bayan escort | +18 film izle |