Soma’nın 60 yıllık Helva Ustası

Soma Olay Gazetesi olarak, Soma’nın lezzetlerini kaleme aldığımız yazı dizisi öncesi ilk ziyaretimizi

Soma’nın  geleneksel lezzetlerinden İmran Helvacısı Mustafa Sırel namı diğer “Mustafa Amca”’ya yaptık. Mustafa  Amca’ya selam verip dükkanına girdikten sonra önce bize helva ikram etti… Lezzeti doğru adreste olduğumuzun ispatıydı…

Osmanlı şehir ve kasabalarında sosyal yaşantının merkezinde önemli bir yer edinen helva kültürü, Ortadoğu’dan Balkanlar’a kadar geniş bir coğrafyada varlığını sürdürdü. Ramazan gecelerinde olsun, sohbet anlarında olsun helva, İslamiyet’in ruhuyla birlikte harmanlanarak kültürel ve sosyolojik ritüellerle zenginleştirilerek ikramların vazgeçilmezlerinden biri haline geldi.

Osmanlı’da aile, arkadaş ve komşu toplantıları sosyal yaşantının büyük bir kısmını oluştururdu. “Sıra gecesi” adı verilen akşam toplantıları, tüm Osmanlı şehir ve kasabalarında, özellikle kışın popülerdi. Bu, Türklerin anavatanı Orta Asya’ya dayanan bir gelenekti. Eski Ramazan gecelerinde, geçmişi ve gelenekselliği bakımından helva sohbetleri de önemli bir yer tutardı. Osmanlı’da köklü bir gelenek olarak karşımıza çıkan helva sohbetleri Soma’da kendine sağlam bir yer edindi.

Soma Olay Gazetesi olarak, Soma’nın lezzetlerini kaleme aldığımız yazı dizisi öncesi ilk ziyaretimizi

Soma’nın  geleneksel lezzetlerinden İmran Helvacısı Mustafa Sırel namı diğer “Mustafa Amca”’ya yaptık. Mustafa  Amca’ya selam verip dükkanına girdikten sonra önce bize helva ikram etti… Lezzeti doğru adreste olduğumuzun ispatıydı… Kendimiz tanıttık, sohbete başladık…

HER ŞEY DOĞAL

Önce ikram ettiği helvanın yıllardır tadını unutmuş olduğumuzu fark ettik.. Marketlerden aldığımız endüstriyel helva, sadece şekil ve görünüş olarak Mustafa Sırel’in  helvasına benziyordu, lezzet olarak ise alakası yok. İmren  Helvacısı’nın ürünlerinde hiçbir kimyasal katkı -katkı maddesi- yok. 83 yaşındaki Mustafa Amca, helva yaparken sadece “tahin ve  doğal şeker” kullandığını anlattı.

15 YAŞINDA BAŞLADIM

Mesleğe 15 yaşında Karcıoğlu’nun yanında çırak olarak başladım. Yıllarca beraber çalışarak helva kardık. Zamanla mesleğimi ilerleterek kendi dükkanımı açtım. Yaptığımız tahin helvasında bugüne kadar hiçbir katkı maddesi kullanmadık. Helva yaparken sadece tahin ve şeker kullandık. Helvayı emeğimizle, sevgimizle şekillendirip, tatlandırdık.

ÜRÜN ÇEŞİTLİLİĞİ ARTTI

Soma’nın geleneksel lezzeti, kömürden sonraki en önemli ürünü tahin helvanın yanı sıra yıllar içerisinde ürettiğimiz ürünlerde de çeşitler arttı. Tahin helvasının yanı sıra lokum ve şekerlemeler de halkımız tarafından beğenilmeye ve aranmaya başladı. Şimdi oğlum Metin Sırel ile birlikte bu dükkanda Somalıların beğendiği tatları üretiyoruz.

HELVAYA SOYA UNU KATIYORLAR

Günümüzde tahin helva üretimi ne yazık ki artık endüstriyel olarak fabrikalarda üretilerek büyük marketlerde satılıyor. Ancak bu helvalar üretilirken artık içerisine soya unu katılıyor. Bu da helvanın tarihi lezzetini bozuyor. Müşterilerimiz marketlerden aldıkları helvayı yiyemediklerini söylüyor. Bunun nedebi de tahin helvasını glikoz ve soya unu ile yapmalarından kaynaklanıyor. Soma’da helva üretimi hala eski yöntemlerle, lezzetinden bir şey kaybetmeden üretiliyor.

USTALIK ÖĞRENİLMEZ, ÇALINIR

Helvacılıkta satış ve pazarlamanın dışında en önemli kısım üretim. Burada da işin tadını usta belirliyor. “Bir yere kadar makine var, gerisi ustanın mahareti” diyen Mustafa Sırel, şöyle devam etti:

“Bu sektör emek yoğun bir alan. Helva, yoğurma ve kürekleme diye tabir ettiğimiz, tamamen insan eliyle oluşturuyor. Tabii burada işin sırrı ustada. Ama ustalar da genelde bilgiyi paylaşmaz. Onun için bu sektörün doğasında ustalık öğrenilmiyor, ustalık çalınıyor.”

GENÇLER BİLMİYOR

Mustafa Sırel, bugün helvayı daha çok orta yaş ve üstünün tükettiğine dikkat çekiyor. “Gençler helvayı bilmiyor” diyen Sırel, “Onlara da bu geleneksel lezzetimizi tükettirmek lazım. Tabii helvanın rakibi artık çok. Onun için helvacılığın geleceği değişik ürün gamıyla olacak. Bizler de bunun için çalışıyoruz” diyor.