SON DAKİKA

Soma Olay Gazetesi
Halis Adıbelli

YEĞENZADE KONAĞI

YEĞENZADE KONAĞI
Bu haber 02 Nisan 2020 - 12:59 'de eklendi ve 480 kez görüntülendi.

Ahşap yapısı, özgün resimleri ve nefis kalem işi süslemeleriyle yöremizin en güzel camilerinden biri olan Çarşı camisinin  kitabesinde;  bu güzel hayrat için malını mülkünü esirgemeyen kişinin Süleyman Bey olduğu  ve kıyamet gününde  onun yerinin cennet olması dileği, yazılıdır. Kitabede adı geçen Süleyman Bey; Somalıların neredeyse 400 yıldan beridir ibadet ettikleri çarşı camisini 1791 yılında yeniden yaparcasına onaran Soma ve Kırkağaç Voyvodası (1) Yeğenoğlu Süleyman Bey’dir. Halk arasındaki söylentiye göre çarşı camisinin haziresindeki kabirlerden biri de onun kabriydi.                      

Yeğenoğulları veya Osmanlı resmi ağzıyla Yeğenzadeler; Soma ve Kırkağaç’ta hüküm sürmüş iktidar sahibi önemli bir ailedir. Somalı olup olmadığı pek bilinmiyorsa da Kırkağaç’ta, Yeğenoğulları denen ve Kırkağaç’ın kuruluşunda da adı geçen köklü bir ailenin varlığı biliniyor. Bu aileden; Kırkağaç’ta bir cami, Soma’da ise Yırca taraflarında Yeğenoğlu çiftliği adında bir çiftlik, Cuma mahallesinde de Yeğenzade Konağı adında bir konak ile halk arasında söylenen; Yeğenoğlu’nun katırı, ne koyarsan götürür, sözü kalmıştır.

Cuma mahallesinde; müslüman evlerine bitişik olduğunu  arşiv belgelerinden öğrendiğimiz, (2) ancak  bügünkü yerini tespit edemediğimiz eski voyvoda rahmetli Yeğenzade’ye ait bir konak vardır.(3) 1848 tarihli bir belgeye göre bu konak; Dimitri adında bir Rum tarafından satın alındıktan sonra konağın kendisi kilise ile mektebe, bahçesi de maşatlığa çevrilerek Rum cemaatinin hizmetine sunulur. Konak içerisinde yapılan ayinler; önceleri sessiz sedasız yapılır iken zamanla yüksek sesle ve gösterişli yapılır hale gelir. Rum cemaatinin (4) evvelden beri kendilerine ait bir kiliseleri ve bir mektebleri olmasına karşın bir konağı bu şekilde kullanmalarından rahatsız olan Somalıların şikayeti üzerine, Soma naibinin (5) yerinde yaptığı incelemeler sonucu hazırladığı dosya merkez gönderilir.

Soma’daki Rum cemaati daha önce de yani 1844 yılında da Hatıbın Hanı (6) denilen tüccar  hanında kiraladıkları odalara papaz yerleştirerek, cemaate bu handa kilise hizmeti sunmaya başlamışlardı. Dönemin kaza meclisi tarafından bir tenbihle önlenmeye çalışılan bu olaydan dört sene sonra Rum cemaatinin bu sefer, Yeğenzade Konağı’nı bir kilise olarak kullanması, halk arasındaki gerginliği artırmaktaydı.

Osmanlı döneminde gayrimüslümlerin nerelerde ibadet yapacakları ve hangi şartlarda kilise inşa edecekleri tüm hatlarıyla belirlenmiş olup, Osmanlı idaresi bu konularda taviz vermemektedir. Soma halkı da bu uygunsuzluğu önlemek için yasal yoldan mücadele vermektedir.

 Tüm işlemlerin sonucunda adli makamlar tarafından 11 Ağustos 1848 tarihli (2) bir emirname-i sami ile verilen; Dimitri tarafından satın alınan Yeğenzade konağının Rum cemaati tarafından kilise olarak kullanılmasının men edilmesine ve eğer konak müslüman mahallesinde ise şer’an zorla bir müslümana satılmasının lazım geleceği,  hükmü üzerine bu uygunsuzluğa son verilir.(7)

Açıklamalar:

  1. Voyvoda; 17. yüzyıldan sonra taşrada vergi toplayan görevlilere verilen ad.
  2. Cumhurbaşkanlığı Dev. Arşivleri Başkanlığı: MVL. 26-34
  3. Adı geçen bu Yeğenzade konağı Müslüman mahallesi ile Rum mahallesi arasında bir yerde ve bahçeli olması gerekir. Rumlar bu bahçeyi maşatlık (mezarlık) yapmışlar.
  4. 1850’li yıllarda Soma’da yaklaşık olarak 750 Rum nüfusun yaşadığı sanılıyor.                                                      
  5. Naib: Kadı vekili,
  6. Cumhurbaşkanlığı Dev. Arşivleri Baş. A.}MKT.MHM. 1-55  
  7. Yeğenzade Konağı, Hacı Ahmed Konağı ve Hatıbın Hanı Soma’nın tarihi mekanları olub bugün yerini bilen kalmadı. Bunun nedeni Soma halkının konak, han ve çiftlik gibi mekanları tarihi adlarıyla değil de son sahiplerinin adlarıyla anmasından kaynaklanıyor olabilir. Cumhuriyet’ten sonra bir çok mekan ve mülk el değiştirdi.

Etiketler :
HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT
YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.
POPÜLER FOTO GALERİLER
SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER
mersin escort | escort mersin | mersin escort bayan | mersin bayan escort | +18 film izle |