30 Bin TL Sınırında Kritik Detay: Bankadan Ödeme Zorunluluğu

Son dönemde gerek esnafın gerekse vatandaşların en çok yanıldığı konulardan biri, tahsilat ve ödemelerin bankadan yapılması zorunluluğudur.

“Tek tek 30 bin lirayı geçmiyor” düşüncesi, birçok kişiyi farkında olmadan cezayla karşı karşıya bırakmaktadır.

Mevzuat oldukça nettir:
Birinci ve ikinci sınıf tacirler, basit usulde vergilendirilenler, defter tutmak zorunda olan çiftçiler, serbest meslek erbapları ve vergiden muaf esnaf; kendi aralarında ve nihai tüketicilerle yaptıkları 30.000 TL üzerindeki tüm tahsilat ve ödemeleri banka veya PTT aracılığıyla yapmak zorundadır.

Burada asıl gözden kaçan nokta, aynı gün içinde yapılan işlemlerin toplamıdır.
Aynı gün içinde yapılan işlemler tek tek 30.000 TL’nin altında olsa dahi, toplam tutar 30.000 TL’yi aştığı anda, bu eşiği aşan işlemden itibaren ödeme veya tahsilatın banka kanalıyla yapılması gerekir.

Örneğin;
Aynı gün içinde aynı firmadan sırasıyla
• 10.000 TL
• 15.000 TL
• 16.000 TL

tutarında alım yapılmışsa;

İlk iki işlemde toplam 25.000 TL olduğu için herhangi bir zorunluluk doğmaz.
Ancak üçüncü işlemle birlikte toplam 41.000 TL’ye ulaşıldığından, 16.000 TL tutarındaki son işlemin banka üzerinden gerçekleştirilmesi zorunludur.

Aksi halde hem alıcıya hem satıcıya ayrı ayrı ceza uygulanır.

Bu zorunluluk yalnızca şirketleri değil, vatandaşları da doğrudan ilgilendirir.
Evine mobilya alan bir emekli ya da kamu çalışanı, 30.000 TL üzerindeki alışverişini elden ödeme ile yapamaz. Ödeme banka havalesi, EFT veya kredi kartı yoluyla yapılmalıdır. Elden ödeme tercih edilirse, her iki taraf da cezai yaptırımla karşılaşır.

Banka hesabı veya kredi kartı bulunmayan kişiler açısından ise önemli bir istisnai uygulama bulunmaktadır.
Bu kapsamda; bir kişinin kredi kartının ve banka hesabının bulunmaması durumunda, ödemenin bizzat kendisi tarafından banka gişesinden, satıcının banka hesabına, kendi adı ve ıslak imzası ile yatırılması ve ödeme açıklamasında işlemin mahiyetinin açıkça belirtilmesi şartıyla, tevsik zorunluluğuna uyulmuş sayılmaktadır.
Bu şartlar dışında yapılan elden ödemeler veya üçüncü kişiler aracılığıyla gerçekleştirilen yatırımlar, tevsik şartını sağlamaz.

Peki hiç mi istisna yok?
Tapu işlemleri, noterlerde yapılan araç alım satımları, yetkili döviz bürolarındaki döviz işlemleri ve ticaret borsasına tescil edilen müstahsil ödemeleri bu zorunluluğun dışındadır. Ayrıca turistlerle yapılan işlemlerde, pasaport bilgilerinin belgede yer alması şartıyla bankaya yatırma zorunluluğu aranmaz.

Son olarak şunu vurgulamak gerekir:
Bu kurallara uyulmaması halinde Vergi Usul Kanunu mükerrer 355. madde kapsamında özel usulsüzlük cezası uygulanır. Cezayla karşılaşan mükellefler için uzlaşma yolu ise hâlâ önemli bir seçenektir.

Özetle:
30.000 TL sınırı bir detay değil, ciddi bir yükümlülüktür.
Eşik aşıldığı anda yapılan işlem artık elden değil, bankadan olmak zorundadır.

Ahmet Murat Erdoğan
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir