İŞ YERİ KAPANAN ESNAFA KULAK VERELİM

Lokantalar, kafeler, berberler, kuaförler, kahvehaneler…

İçişleri Bakanlığı genelgesiyle, korona virüs salgını tedbirleri kapsamında kapatılan iş yerlerinden sadece bir kısmı.

Büyük veya küçük kapatılan her esnaf işletmesi geçim kapısı. Ülke genelinde yüz binlerce kişi kapatılan işletmelerde çalışıyor ve evinin geçimini sağlıyor.

Kapanan her esnaf işletmesinin kendine ve sektörüne göre giderleri var.

Kimisi kira ödüyor, kimisi kredi almış yatırım yapmış, kredi borcunu ödüyor. İşçi çalıştıran esnaf işletmeleri çalışanlarının SGK primlerini ödüyor ve tabi istisnasız her bir işletme devlete vergisini ödüyor.

Açıklanan tedbir paketleri kapsamında kredi ve kredi kartı borçlarının, SGK ve vergi ödemelerinin üç ay süreyle ertelendiği söylendi. Kamu bankaları esnaf, işçi ayrımı yapmaksızın vatandaşa düşük faizli krediler sağlıyor. Peki, açıklanan tedbirler ne kadar yeterli?

Kredi ve kredi kartı gibi ödemeler erteleniyor ama bu erteleme nedeniyle faiz işletiliyor. Üstelik erteleme sonunda birikmiş borcun tamamının ödenmesi isteniyor.

SGK ve vergi borcu gibi kamu ödemeleri için de aynı şey geçerli. Nihayetinde açıklanan tedbir sadece erteleme. Borcun silinmesi söz konusu değil. Ertelenen her ay için borç birikiyor. Faizi ise cabası…

Bu süreçte pek çok tanıdığım ve müvekkilim olan esnaf ile konuşuyorum. İş yeri kapalı olanların sıkıntısı zaten büyük, iş yeri açık olan da süreçten kötü etkileniyor.

Örneğin berber: el emeği ile para kazanan, geçimini sağlayan bir meslek grubu. Berber dükkânı açık olursa tıraş edecek, tıraş ederse para kazanacak, para kazanırsa dükkânının ve evinin giderlerini karşılayacak. Giderlerini karşıladıktan sonra parası kalırsa tasarruf edecek, para biriktirecek. Kıyıda köşede birikimi varsa, iş yerinin kapalı olduğu döneme dayanacak peki ya birikimi yoksa ne yapacak? Evinin, iş yerinin kirasını, faturasını nasıl ödeyecek? 

Ben berber örneğini verdim, aynı endişe iş yeri kapalı olan tüm esnaflarımız için geçerli. Sakın yanlış anlaşılmasın, iş yerleri açık olsun, kapanmasın demiyorum. Sağlık her şeyden önemli, salgını atlatabilmek için belki daha sert önlemler de almak gerekiyor.

Benim söylemek istediğim şu: ne kadar süreceği belli olmayan bu süreçte ekonomimizin can damarı olan esnaflarımızı kimsesizliğe ve çaresizliğe terk etmeyelim. Devletimiz, sosyal devlet ilkesini uygulamaya soksun. Esnafımıza, sektörüne ve cirosuna göre doğrudan ve karşılıksız nakit destekler sağlansın. Ertelenen ödemelere faiz işletilmesin, biriken ödemeler uzun vadeli ödeme planına bağlansın. Eğer bu konuda geç kalırsak, bir şekilde atlatacağımız bu sürecin sonunda devasa bir enkazla ve ruh sağlığı bozulmuş insanlarla karşılaşacağız.

Korona virüs ile mücadele ettiğimiz bu zor günlerde birlik, beraberlik ve dayanışma duyguları içerisinde herkese sağlık ve sabır diliyorum.