SİNEMASINI KAYBEDEN ŞEHİR

Dünya sinema tarihi Fransız Lumiere Kardeşler ile başlar. Dünyanın ilk sinema filmi olan “Bir Trenin La Ciotat Garı’na Varışı” Lumiere Kardeşler tarafından, 28 Aralık 1895’de Paris Grande Cafe’de gösterilir. Sadece 33 kişinin izleyebildiği ilk sinema filmi; 17 kısa metrajlı görüntüden oluşan, belgesel niteliğinde bir filmdir. İlk senaryolu film ise 1902 yılında Georges Méliès tarafından çekilir. “Ay’a Yolculuk” adlı film, Ay’a seyahat etmek isteyen bir grubun hikâyesini anlatır. “Ay’a Yolculuk” aynı zamanda dünyanın ilk bilim kurgu filmidir. “Ay’a Yolculuk” filminin gösteriminden 4 yıl sonra dünyanın ilk sinema salonu kapılarını izleyicilerine açar. Paris’teki Montmartre Bulvarı üzerinde 1 Aralık 1906 tarihinde açılan ilk sinema salonu “Omnia Pathé” dir.

Osmanlı Devleti sinema ile 1896 yılında tanışır. Lumiere Kardeşlerin ilk filmi, Sigmund Weinberg tarafından Galatasaray’da ki bir birahane de gösterilir. İlk Türk sinema salonu ise Şehzadebaşı’nda açılan Milli Sinemadır. Fuat Uzkınay tarafından çekilen “Ayastefanos’taki Rus Abidesinin Yıkılışı” adlı belgesel ise Türk sinemasının ilk eseri olarak 14 Kasım 1914 tarihinde gösterime girer.
Lumiere Kardeşler ile başladığımız sinema yolculuğumuzun İstanbul durağından sonra rotamızı Soma’ya kıralım. Soma’da ilk sinema 1940 yılında, bugün yeni çarşının bulunduğu alanda yer alan kiliseye ait salonda açılır. Kapasitesi 200 sandalyelik olan bu sinema, haftada sadece iki matine yapar. Müşterisizlik yüzünden kapanan sinemanın tekrar açılması için Somalılar 1948 yılına kadar beklemek zorunda kalırlar. 1948 yılında tekrar açılan sinemanın ardından, 1954 yılında Soma’nın ilk modern sineması olan meşhur “Zeybek Sineması” inşa edilir. Uzun yıllar boyunca “Lale” ve “Zeybek” Sinemaları kışlık, “Yeni”, “Mehtap”, “Lale” ve “İnci” Sinemaları ise yazlık sinema olarak Somalıları beyazperde ile buluşturmaya devam eder.

Geçmişte altı sinemanın hizmet verdiği ilçemizde bugün bir sinema salonumuz bile yok. “Sinema salonuna varana kadar daha ne eksiklerimiz var” dediğinizi duyar gibiyim. Haklısınız, sahip olduğumuz güçlü potansiyele karşın yerel hizmetlerden yeterince faydalanamıyoruz. Nüfusumuz her geçen yıl artarken, geçmişten bu güne yarattığımız plansızlık, ilçemizi modern bir kent görünümünden çıkarıyor.

Soma, sahip olduğu yer altı zenginliği sayesinde binlerce maden işçisine ve ailesine ev sahipliği yapan bir ilçe. İlçemizin sakinleri, haftanın 5-6 günü yoğun bir tempoda çalışırken; hafta tatilinde sosyalleşmek, ailece hoş vakit geçirmek, eğlenmek ve stres atmak istiyor. Ne yazık ki Soma, sakinlerine bu basit istekleri bile karşılayacak imkânları sunamıyor. İlk sinema salonunun açılmasının üzerinden 107 yıl geçmiş. 107 yılın sonunda, 110 bin nüfuslu ilçemizde ailemizle veya arkadaşlarımızla gidebileceğimiz tek bir sinema salonumuz bile yok. Tiyatro oyunlarını düğün salonlarında oynatıyoruz. Bilim insanlarını konuşturacağımız modern konferans salonları ise şimdilik hayal ürününden ibaret.

Şehirleri şehir yapan sadece cadde ve sokakları değildir. Her zaman söylüyorum; şehirlere ruhunu cadde ve sokaklarında yaşanan anılar katar. Kültür ve sanat faaliyetleri ise o anıların en değerlisidir. Mesela; lise yıllarımızda, arkadaşlarımızla birlikte gittiğimiz SEAŞ sinemasında izlediğim filmlerin tadını hala unutamıyorum. Yaşadığımız şehre aidiyetimizi arttıracak olan en önemli unsur, o şehirde yaşadığımız acı tatlı hatıralardır. Aidiyet sayesindedir ki yaşadığımız yeri sahipleniriz. Sahiplenirsek sever, seversek fedakârlık yaparız. Ancak o zaman doğduğumuz yer değil, yaşadığımız yer memleketimiz olur.
İçinde sinema, tiyatro, sergi, konferans ve kütüphane gibi alanların bulunacağı “Soma Atatürk Kültür Merkezi” hayalimizin bir gün gerçek olması dileğiyle… Sağlıcakla kalın.