İŞYERİNDE MOBBİNG VE İŞÇİNİN İŞ AKDİNİ HAKLI FESİH HAKKI

Mobbing bir grup ya da kişinin diğer çalışanlara karşı yaptığı ‘psikolojik şiddet, baskı, kuşatma, taciz, aşağılama, tehdit’ şekliyle belirli bir kişinin hedef alınıp, çalışmalarını düzenli bir biçimde engelleyip huzursuz olmasına yol açarak yıldırma, dışlama, çalışmaları olarak da tanımlanabilmektedir. Mobbing, yalnızca çalışanın psikolojisini etkilemekle kalmaz, aynı zamanda fiziksel sağlığı üzerinde de olumsuz etkiler yaratabilir. Bu sebeple mobbing denildiğinde yalnızca psikolojik sonuçlar üzerinde durmak sonuç
açısından yanlış olacaktır.

Mobbing sayılabilecek durumlar arasında:
-İşçinin işini yapmasına engel olma,
-İşçinin işten ayrılmasına ve uzaklaşmasına yönelik davranışlar,
-Lakap takma, cinsel tacizde bulunma
-Sözlü ya da yazılı tehdit etme
-Kaba ve kötü sözlerle kişiyi rencide etme
-İşçinin bulunduğu konumu küçümseyerek sürekli eleştiride bulunmak,
-İşçinin göreviyle alakasız görevler verilmesi,
-İşçinin çalışma verimliliğini etkilemek adına motivasyonunu düşürmeye yönelik davranışlar,
-Zorbalık
Ancak tüm bunlara rağmen işçinin iş yerlerinde yaşadığı her sorun mobbing tanımının kapsamına
girmemektedir. Kişinin kendisine mobbing uygulandığını öne sürebilmesi için bazı unsurların mevcut olması gerekmektedir.
-Yıldırma, zorbalık etme ve işten uzaklaştırma amacında olmalıdır.
-Kişinin uğradığı mobbingin iş yerinde gerçekleşmesi gerekmektedir.
-Kişiye yapılan mobbing gizli veya açık olabilir
-Mobbing planlı bir şekilde gerçekleştirmelidir..
-Düzenli aralıklarla tekrarlanmalıdır.
-Bilerek ve isteyerek yapılmalıdır.
-Mobbinge maruz kalan kişinin kişiliğinde, mesleki durumunda ya da sağlığında bir zarar meydana
gelmelidir.
Mobbing, işçinin kişilik haklarına zarar veren, ona psikolojik baskı uygulayan bir davranış türü
olduğundan, işçinin işyerindeki bu tür saldırılara karşı korunması gerekmektedir.
Medeni Kanun ve İş Kanunu’na göre, işveren, işyerinde çalışanların sağlıklı ve güvenli bir ortamda çalışmasını sağlamak zorundadır. İşveren, işçileri yönünden her türlü olumsuz davranış ve sonucu engellemekle yükümlüdür. Bunu sağlayamadığı esnada artık işçi yönünden iş akdinin haklı feshi
hakkından bahsetmek gerekir.
Haklı fesih hakkı, işçiye, işverenin ve/veya işyerindeki yöneticilerin, işçiye yönelik mobbing
uygulamaları veya işyerinde sağlıksız, zorlayıcı bir çalışma ortamı yaratması durumunda, iş sözleşmesini derhal feshetme hakkı tanır. Yani, işçi, mobbing gibi haksız ve zarar veren davranışlarla karşılaştığında, herhangi bir ihbar süresi beklemeksizin iş sözleşmesini feshedebilir.
İşçinin, işyerinde mobbing nedeniyle haklı olarak iş sözleşmesini feshetmesi durumunda ise İş Kanunu
işçiye bazı tazminat hakları tanır. Bunlar;
Kıdem tazminatı: Mobbing nedeniyle haklı fesih durumunda işçi kıdem tazminatına hak kazanır. Kıdem
tazminatı, işçinin çalıştığı süreye bağlı olarak hesaplanır.

İhbar tazminatı: İhbar süresi uygulanmaksızın iş sözleşmesinin feshedilmesi durumunda, işçi ihbar
tazminatı alabilir. Ancak, bu tazminatın ödenmesi için işçinin, işyerinde haklı bir fesih sebebinin varlığını kanıtlaması gerekmektedir.
Maddi ve manevi tazminat: İşçi, mobbing nedeniyle uğradığı zararlar için maddi ve manevi tazminat
talep edebilir. Mobbing, işçinin ruhsal sağlığını bozmuşsa, bu zararın tazmin edilmesi gerekebilir.